Forumi im
 
ForumPortalRegjistrohuidentifikimi

Share | 
 

 Mėlēia - laboratori i trupit

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
Admin
Admin


Number of posts : 456
Registration date : 15/03/2008

MesazhTitulli: Mėlēia - laboratori i trupit   Fri Apr 04, 2008 4:19 pm

Mėlēia - laboratori i trupit

--------------------------------------------------------------------------------

Forma e mėlēisė - si prizėm triangular kėnddrejtė, pa kėndin e djathtė. Ka 5 sipėrfaqje: tė sipėrme, tė poshtme, tė pėrparme, tė pasme e tė djathtė (anėsore). Kėto ndahen nga njėra-tjetra nga "buzė" tė lėmuara (pėrveē tė poshtmes). Gjithashtu mėlēia ka 5 Lobe, ku mė i madhi ėshtė lobi i djathtė e mė i vogli ėshtė lobi i majtė. Nė mes tė sipėrfaqes sė saj (nga poshtė) ėshtė njė fisurė (e ēarė) ku kalon Arteria Hepatike e Vena Portale, ku kalon gjaku nėpėr mėlēi, po ashtu aty ndodhen tubi i djathtė dhe i majtė i mėlēisė qė mbajnė bilen qė prodhohet nė mėlēi.
Fshikėza e tėmthit ėshtė e ngjitur nėn lobin e djathtė, lidhja e tij me mėlēinė ėshtė pak si komplekse pėr ju.

Pozicioni i mėlēisė.
Ajo zė pjesėn e djathtė/tė sipėrme tė kavitetit tė barkut. Nga lart takon diafragmėn, rreth 4/5 e mėlēisė shtrihet nė linjėn e mesme tė barkut, nga sipėr mushkėria e majtė ja ka "hapur" pak vendin, kėtij organi mjaft tė rėndėsishėm. Qėndron mbi veshkėn e djathtė e gjendrėn suprarenale, zorrėn e trashė, duodenin e stomakun - e tė gjitha kėto "e mbajnė" - suportojnė mėlēinė ( peshėn e saj) . Pėr ta mbajtur mėlēinė pėrdoren dhe 5 ligamente ( nė formė fije - a litari).




Funksionet e mėlēisė.
Mėlēia ėshtė nje fabrike gjigande e trupit, nxehtėsia e prodhuar nga reaksionet e ndryshme kimike kontribuon nė ngrohjen e pėrgjithshme tė trupit.
Mėlēia sekreton (prodhon) BILEN (lėngu i tėmthit) qė pėrbėhet, kryesisht, nga kripėrat biliare ( glikolati i natriumit e taurokolati), pigmentet biliare (bilirubina e biliverdina), kolesterolin e lecitinėn. Pėrveē prodhimit tė lėngut biliar kėtu po jap shkurt funksionet e tjera tė mėlēisė :


I. Funksion Hemopoetik ( "prodhon gjak"). Nė embrion, formon rruazat e kuqe tė gjakut, nė tė rriturit "rezervon" njė substancė tė domosdoshme pėr funksionimin e palcės sė kockave nė prodhimin e rruazave tė kuqe.


II. Prodhon Fibrinogjenin e gjakut, ndoshta dhe albuminėn e globulinėn.


III. Mban rezerva hekuri (Fe) e bakri (Cu), tė domosdoshme pėr prodhimin e Eritrociteve (rruazat e kuqe).

IV. Prodhon Heparine (substancė-qė mban gjakun "tė holluar") e me ndihmėn e vitaminės K-prodhon protrombinėn.


V. Qelizat e Kupffer-it ne sinusoidet e gjakut tė mėlēisė kanė rėndėsi nė sistemin retikulo-endotelial, i cili shkatėrron rruazat e kuqe tė vdekura, e ndoshta manifakturizon Antitrupa.


VI. Funksion Detoksikues, pra neutralizon Helmet e prodhuar nė zorrė qė absorbohen nga gjaku.


VII. Funksion Rezervues - DEPO. Mban rezervat karbohidrateve (sheqernave) nė formė glikogjeni duke mbajtur njė proces (me dy kalime):
a - shndėrron glukozėn - nė glikogjen.
b - kthen glikogjenin nė glukozė.

VIII. Formon Vitaminėn A nga Karoteni e krijon rezerva tė vitaminave tė grupit B.


IX. Proceson Amino-acidet e prodhon urenė dhe acidin urik.


X. Ka rol themelor ne rezervat e metabolizmin e yndyrnave.


Steatoza yndyrore / Infiltrimet Yndyrore.
ose thjeshtė Mėlēia Yndyrore.


Nė ditėt tona Steatoza e mėlēisė po haset gjithnjė e mė tepėr. Kėtu vihet re njė penetrim, infiltrim i qelizave tė mėlēisė nga YNDYRA.


Nė pjesėn mė tė madhe tė rasteve shohim qė Steatoza vjen si pasojė e konsumimit me doza tė larta e tė vazhdueshme tė alkoholit, pra nė alkoholistet, por jo gjithmonė.


Haset nė tė sėmuret me probleme endokrine (hormonale) e nė ata obeze, mbipeshė.
Mund te vijė nga njė dietė e varfėr e me mungesė proteinash, e nga konsumimi pa kriter i yndyrnave.
Pra shkaktarėt lidhen me moshėn (dietė e varfėr nė fėmijėri), vendndodhjen gjeografike, dietėn (yndyrna me tepricė - nė fėmijė, e nė tė rriturit) e me gjendjen e metabolizmit tė organizmit.
Ėshtė konstatuar si efekt anėsor i barnave, psh.nga pėrdorimi i kortikosteroideve (steroideve) pėr njė kohė tė gjatė.
Shihet e shoqėruar me diabetin e me plot sėmundje tė tjera. Ku futen ērregullimet e tretjes e thithjes sė ushqimit nė zorrė, e pėr pasojė kemi njė depozitim tė shtuar tė yndyrės nė qelizat e mėlēisė. Ka lidhje me pankreatitin kronik, insuficiencėn (pamjaftueshmerine) kardiake kronike, me kolitin ulceroz etj.


Disa substanca kimike, tė cilat helmojnė qelizat e melēisė (pra ulin mundėsinė e saj pėr punė, nė mėnyrė tė ndjeshme) sjellin Steatoze, si psh.helmimi me DDT, me teraklorur karboni ose me Fosfor (fosfor te verdhė).


Rrallė haset nė rastet e intoksikacioneve (helmimeve) alkoholike akute.
Nė shtatėzanėsi ka raste tė Steatozės, tepėr rrallė por kur haset ėshtė vdekjeprurėse, nė shumicėn e rasteve, tek pacientja.


Steatoza, ėshtė vėnė re nė tė sėmurėt me infeksione masive, tė cilėt kėrkojnė njė terapi agresive e voluminoze me antibiotikė, mėlēia duke qenė njė nga organet bazė ku shpėrbashkohen ilaēet - si pasojė dėmtohet e pėr rrjedhim kemi Steatoze Yndyrore.
Ky tip ndodh tepėr rrallė pasi sasi tė tilla antibiotiku tanimė monitorizohen me efikasitet, duke ndjekur gradualisht dhe efektin e tyre ne mėlēi.


Mekanizmi i Steatozės. Yndyrnat qė depozitohen nė mėlēi pėrbėhen kryesisht nga Trigliceridet, Kolesteroli e Lipidet. Kėto depozitime duken si vakuola (xhepa tė vegjėl) qė vendosen nė qelizat e mėlēisė, nė citoplazmėn e tyre. Kur yndyra ėshtė tepėr e theksuar atėherė preken tė gjitha qelizat e mėlēisė dhe dhjami arrin tė pushtojė mbi 40%-50% tė mėlēisė.


Tiparet e Steatozės.
Varen nga koha e infiltrimit deri tek diagnoza e sėmundjes, nga shkalla e infiltrimit e nga sėmundjet shoqėruese tė saj. Nė pėrgjithėsi zhvillohet pa dhimbje (pėr njė kohė tė gjatė) ashtu si shumica e sėmundjeve tė mėlēisė. Ka zmadhim tė lehtė tė organit e ndjeshmėri nė prekje.
Mjekėt janė tė predispozuar, tė hetojnė pėr njė Steatozė tė mėlēisė nė kėto raste:
-Alkoholizėm kronik.
-Diabet.
-Sėmundje tė pamjaftueshmėrisė sė zemrės (pėr njė kohė tė gjatė)
-Sėmundje tė aparatit tretės.
-Shtatėzani.
-Obezitet - personat mbi peshė.
-Pacientėt nėn mjekim pėr njė kohė relativisht tė gjatė me barna tė ndryshme.


Theksojmė kėtu se njė nga pasojat e Steatozės ėshtė RĖNIA e kapacitetit mbrojtės tė sistemit imun. Pasi sot mendohet se mėlēia ka rol nė sistemin imunitar (prodhon antitrupat) e pėr rrjedhojė trupi ėshtė "i hapur" ndaj infeksioneve tė ndryshme.


MJEKIMI.
Duhet kontaktuar njė dietolog, i cili sqaron pacientin pėr llojin, mėnyrėn e sasinė e ushqimeve qė duhet tė marrė.
Duhet bėrė rėnie nė peshė pasi kjo e lehtėson gjendjen e tė sėmurit.
Duhet ndaluar alkoholi - kategorikisht, qoftė dhe te ata qė e pijnė me raste, tė paktėn sa tė vihet sėmundja nė ecuri tė kėnaqshme, pra drejt shėrimit.
Duhet, sė fundi, tė mbahet kontakt i ngushtė me mjekun Hepatolog ( doktori i mėlēisė) i cili mund tė japė mjekim apo jo pėr tė sėmurin, nė varėsi tė stadit tė Steatozės. E i cili ndjek mėnyrėn e menaxhimit tė saj. Kuptojmė kėtu me ekzaminimet, analizat e testet qė ka nė dispozicion, perfshirė dhe biopsinė e mėlēisė.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit http://bujar-mehmeti.forumm.biz
 
Mėlēia - laboratori i trupit
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
bujar-mehmeti :: Shkencat Egzakte :: Biologji-
Kėrce tek: